Болашақ әке зиянды әдеттерден қашан бас тартуы керек?

Темекі, алкоголь, вейп пен энергетикалық сусындардың зияны туралы сөз қозғалғанда, «өмір бойы ішімдік ішсе де, балалы болған адамдар бар» деген пікір жиі айтылады. Андролог Азамат Сандыбайұлы ер адамның өмір салты ұрпақ денсаулығына қалай әсер ететінін және жүктілікті жоспарлау кезінде зиянды әдеттерден қашан бас тарту керегін түсіндірді.

Әлеуметтік желіде темекі, алкоголь, вейп пен энергетикалық сусындардың зияны туралы айтылса, оған қарсы пікір білдіретіндер аз емес. Бірі өмір бойы алкоголь ішкен көршісінің бес баласы барын айтса, енді бірі энергетикалық сусынды күнделікті тұтынатын танысының да әке болғанын мысалға келтіреді.

Алайда дәрігердің пікірінше, мұндай мысалдар зиянды әдеттердің адам денсаулығына әсер етпейтінін дәлелдемейді. Андролог Азамат Сандыбайұлы кей адамдардың денсаулығы сырттай жақсы көрінгенімен, зиянды әдеттердің ұрпақ денсаулығына ықтимал әсерін ескермеуге болмайтынын айтады.

Әлеуметтік желіде вейп тарту, энергетикалық сусын зиян деп айта қалсақ, оқырмандар міндетті түрде қарсы пікір жазады. «Көршім өмір бойы алкоголь ішкен, бес баласы бар», «Досым энергетикалық сусынды күнде ішсе де аттай, екі баласы бар» деп айтып жатады. Бірақ генетика деген түсінік бар. Кейбір адамдардың ағзасы белгілі бір зиянды факторларға төзімдірек болуы мүмкін. Алайда адамның балалы болуы оның денсаулығына қауіп төнбегенін немесе ұрпағының денсаулығына ешқандай әсер болмағанын білдірмейді. Бұл – өте үлкен мәселе, – дейді маман.

Дәрігердің сөзінше, ер адам болашақ баласының денсаулығын ойласа, ең алдымен өз өмір салтына назар аударуы керек. Әке болу мүмкіндігінің сақталуы мен ұрпақ денсаулығы бір ұғым емес.

Темекі түтініндегі улы заттар, алкогольді шамадан тыс тұтыну және басқа да зиянды факторлар ер адамның репродуктивті денсаулығына әсер етуі мүмкін. Мысалы, темекі шегу сперматозоидтардың сапасына, олардың қозғалысына және ДНҚ тұтастығына кері әсер етуі ықтимал. Ал алкогольді шамадан тыс тұтыну гормондық жүйенің жұмысына және ұрық сапасына ықпал етуі мүмкін.

Сондықтан зиянды әдеттері бар адамның балалы болғанын мысалға келтіріп, бұл факторлардың қауіптілігін жоққа шығару дұрыс емес.

Фото: AI көмегімен жасалды