Билік бюджетті қайта бекітті

О. Бектенов бастаған үкімет мүшелері 2026 жылға арналған республикалық бюджетке өзгеріс енгізіп, бірқатар мемлекеттік органның қаржыландыру көлемін қайта бөлді. Нәтижесінде қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік және құқық қорғау органдарына қосымша қаражат қарастырылса, әлеуметтік қорғау, бизнесті қолдау, ауыл шаруашылығы мен ғылымға арналған кейбір шығындар қысқарды. Бұл туралы Ertenmedia.kz хабарлайды.

Қосымша қаржының басым бөлігі күштік құрылымдарға бағытталды

Оларға бөлінетін қаражат 115 млрд теңгеден астам сомаға ұлғаймақ.

Бюджеті көбейген мемлекеттік органдардың қатарында:

Қорғаныс министрлігі — қосымша 41 млрд теңге;
Ұлттық қауіпсіздік комитеті — 31 млрд теңге;
Ішкі істер министрлігі — 26,1 млрд теңге;
Төтенше жағдайлар министрлігі — 10 млрд теңге;
Бас прокуратура — 5 млрд теңге;
Қауіпсіздік Кеңесінің аппараты мен Қаржылық мониторинг агенттігі — жиынтығында 2,4 млрд теңге.

Осылайша, бюджетті қайта қарау кезінде қорғаныс пен қауіпсіздік салаларына басымдық берілгені байқалады.

Әлеуметтік қорғау саласының шығындары қысқарды

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің бюджеті 54 млрд теңгеге азайтылған. Бұл өзгерістің әлеуметтік төлемдер мен көмек алушыларға қалай әсер ететіні қысқартылған шығындардың нақты бағыттарына байланысты. Сондықтан бюджеттегі өзгеріс әлеуметтік қолдаудың толық көлемде қысқарғанын өздігінен білдірмейді.

Кәсіпкерлік пен ауыл шаруашылығын қолдауға арналған қаржы да азайған.

Атап айтқанда:

Ұлттық экономика министрлігінің шағын және орта бизнесті субсидиялау бағдарламасынан 30 млрд теңге қысқарған;
Ауыл шаруашылығы министрлігінің бюджетінен 10 млрд теңге алынған;
Көлік министрлігінің жаңа жобалары, шекара бекеттері мен жол құрылысына арналған шығындардан 18 млрд теңгеден астам қаражат қысқартылған.

Бұл өзгерістердің салалық бағдарламалардың орындалуына ықпалы олардың қай бағыттар бойынша қысқарғанына және жобалардың іске асу мерзіміне байланысты болмақ.

Ғылым мен цифрландыруға қатысты шығындар да қайта бөлінді. «Ғылымды дамыту» бағдарламасының қаржысы 10 млрд теңгеге азайса, Цифрлық даму министрлігіне электрондық үкіметті (e-Gov) дамыту және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін қосымша 13 млрд теңге бөлінген.

Мемлекеттік аппарат шығындарында да өзгерістер бар. Президенттің қызметін қамтамасыз етуге арналған қаржы 386 млн теңгеге қысқарғанымен, Премьер-министр аппаратының бюджеті 310 млн теңгеге ұлғайған. Халық Кеңесінің хатшылығына қосымша 1 млрд теңгеге жуық қаражат қарастырылған.

Ал Орталық сайлау комиссиясының бюджеті мәслихат сайлауы тағайындалғаннан кейін екі күн өткен соң 1,6 млрд теңгеге қысқарған.

Бюджеттегі өзгерістер нені аңғартады?

Қаражаттың бірқатар бағыттан қорғаныс пен қауіпсіздік салаларына қайта бөлінуі мемлекеттік шығыстар басымдықтарының өзгергенін көрсетеді. Сонымен бірге әлеуметтік қорғау, кәсіпкерлік, ауыл шаруашылығы және ғылым бағыттарындағы қысқартулардың нақты салдарын бағалау үшін қандай бағдарламалардың қаржысы азайғанын және олардың орындалуына қандай талаптар қойылғанын білу маңызды.

Геосаяси тұрақсыздық пен бюджет ресурстарына түсетін қысым жағдайында мұндай қайта бөлу мемлекеттің шығыстарды қайта басымдыққа сай ұйымдастыру әрекеті ретінде қарастырылуы мүмкін. Алайда оның түпкі мақсаты мен салдарын тек бюджет өзгерістеріне қарап біржақты бағалау қиын.