Қазақстандықтар қандай салық қарызы үшін шетелге шыға алмайды?

Салық берешегі болса, қандай шаралар қолданылады?

Салық органдары қолданатын шаралар берешек мөлшеріне байланысты.

Қарыз 20 АЕК-тен аспаса – 86 500 теңгеге дейін

Егер салық берешегі 20 АЕК-тен, яғни 86 500 теңгеден аспаса, салық төлеушіге тек хабарлама жіберіледі. Мәжбүрлеп өндіріп алудың басқа шаралары қолданылмайды.

Қарыз 20-дан 45 АЕК-ке дейін болса – 86 500 теңгеден 194 625 теңгеге дейін

Мұндай жағдайда салық органдары:

• банк шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата алады;
• кассадағы шығыс операцияларын уақытша тоқтата алады;
• инкассалық өкім қоя алады.

Қарыз 45 АЕК-тен асса – 194 625 теңгеден жоғары

Берешек 45 АЕК-тен асқан жағдайда заңда көзделген мәжбүрлеп өндіріп алу шараларының барлығы қолданылуы мүмкін. Олардың қатарында:

• мүлікті тізімге алу;
• мүлікті сату;
• қарызды салық төлеушінің дебиторлары есебінен өндіріп алу бар.

Қазақстаннан шығуға қашан шектеу қойылады?

2026 жылғы 1 шілдеден бастап салық берешегі 27 мың АЕК-тен, яғни 116 775 000 теңгеден асса және қарыз үш ай бойы өтелмесе, сот борышкердің Қазақстаннан шығуына уақытша шектеу қою туралы шешім қабылдай алады. Яғни шетелге шығуға тыйым автоматты түрде қойылмайды. Мұндай шектеу тек сот шешімімен енгізіледі.

Жалғыз баспананы қашан алып қоюы мүмкін?

Азаматтың жалғыз баспанасын тек заңды күшіне енген сот шешімі негізінде ғана алып қоюға болады.

Өсімпұл қалай есептеледі?

Жаңа Салық кодексінде өсімпұл есептеудің әртүрлі коэффициенттері белгіленген:

• көлденең мониторингке қатысушылар үшін – 0,65;
• қалған салық төлеушілер үшін – 1,25.

Салықты кейінге қалдыруға немесе бөліп төлеуге бола ма?

Салық төлеушілер салықты төлеу мерзімін кейінге шегеру немесе бөліп төлеу мүмкіндігін пайдалана алады. Белгіленген талаптар сақталған жағдайда мұндай жеңілдік мүлікті кепілге қоймай және банк кепілдігінсіз де берілуі мүмкін.

Сонымен қатар өндірісте пайдаланылатын шикізатты импорттау кезінде қосылған құн салығын төлеуді кейінге қалдыру қарастырылған.

Тағы бір өзгеріс

Салық органдары борышкердің банк шоттарындағы ақша қозғалысы туралы ақпарат сұрата алатын берешек шегі төмендетілді.

Бұған дейін мұндай сұрау қарыз 5 мың АЕК-ке, яғни 21 625 000 теңгеге жеткенде жіберілсе, енді бұл шек 2 500 АЕК-ке – 10 812 500 теңгеге дейін азайтылды.

Айта кетейік, 2026 жылы бір АЕК мөлшері 4 325 теңге. Бұл өзгерістердің барлығы 2025 жылғы 18 шілдеде қабылданған Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексінде қарастырылған. Құжат 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді.

Фото: Stan.kz